Cholesterol

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof, voor 70% in de lever aangemaakt, voor 30% afkomstig uit de voeding.

Cholesterol is een onmisbare stof voor het menselijk lichaam. Ze is nodig voor de opbouw van lichaamscellen, de productie van hormonen en vitamines en speelt ook een belangrijke rol in de spijsvertering.

Er zijn 2 soorten cholesterol:

  • LDL (low density lipoproteines)
  • HDL (high density lipoproteines)

LDL vervoert de cholesterol van lever naar de rest van het lichaam. Deze kan zich ophopen aan de binnenzijde van de bloedvaten wanden en op termijn hart- en vaatziektes veroorzaken.

HDL zorgt voor de afvoer en afbraak van cholesterol, verlaagt op die manier het bloedcholesterolgehalte en beschermt tegen hart- en vaatziektes.




Streefwaarden

Totaal cholesterolgehalte = LDL + HDL

  • Optimaal: minder dan 190 mg/dl
  • Verhoogd risico: tussen 200 en 240 mg/dl
  • Hoog risico: meer dan 240 mg/dl


LDL waarden

  • Optimaal: < 115 mg/dl
  • Op het randje: < 160 mg/dl
  • Verhoogd risico: tussen 160 en 190 mg/dl
  • Zeer hoog risico: > 190 mg/dl


HDL waarden

  • < 40: veel te laag, zeer hoog risico
  • > 60: hoog, laag risico

Niet alleen de totale cholesterol speelt een rol, ook de verhouding LDL / HDL speelt een rol. Hoe kleiner dit getal (< 4), hoe beter. Door inname van bv. omega-3 vetzuren kan men ook de hoeveelheid HDL vergroten en dus LDL / HDL verlagen.

Een hoog triglyceriden gehalte (> 180 mg/dl) vergezeld van een laag HDL gehalte verhoogt eveneens de kans op hart- en bloedvaten ziektes.

Een te hoog gehalte aan LDL (> 190 mg/dl) doet de bloedvaten dichtslibben. Aan de binnenzijde van het bloedvat vormt zich een gele brij van vetten (cholesterol en triglyceriden ), kalkneerslag en bloedresten. Dit leidt tot atherosclerose of aderverkalking. Deze verstopte aders zijn de voorbodes van een hartinfarct en/of herseninfarct.




Hoge cholesterol: oorzaken
  • Erfelijke aanleg - familiaal bepaald.
  • Diabetes type II : gaat gepaard met verlaagde HDL waardes en verhoogde LDL.
  • Ongezonde voeding : overmatige inname van verzadigde vetten.
  • Overgewicht.
  • Overmatig alcohol gebruik.
  • Roken.
  • Te weinig lichaamsbeweging.



Wat eraan doen?
Gezond eten
  • Eet gevarieerd en niet te veel.
  • Eet zo weinig mogelijk verzadigde vetten.
    • Vervang boter door oliŽn of smeervetten rijk aan onverzadigde vetten.
    • Vette vleessoorten vervangen door mager vlees (kalf, gevogelte, konijn)
    • Eet meer vis!!!!!! Minstens 2x per week vette vis (zalm, haring, makreel, sardienen)
  • Eet zoveel mogelijk voedingsvezels (volkoren).
  • Eet veel fruit en verse groenten, deze bevatten veel antioxidanten, die de schadelijke werking van LDL cholesterol tegen gaan.
  • Halfvolle of afgeroomde zuivelproducten.
  • Zo weinig mogelijk verborgen vetten (koekjes, kaas, frieten, charcuterie, room, ijs, chips en snacks).
  • Weinig of geen zout, om bloeddruk laag te houden.
Stop met roken!!!!
  • Roken is een belangrijke risicofactor voor hartziektes.
Neem voldoende lichaamsbeweging
  • Voldoende bewegen is goed voor hart ,is bloeddrukverlagend en heeft een cholesterol-verlagend effect; gaat ook overgewicht tegen gaan en is gunstig ter voorkoming van diabetes type II.



Medicatie

Indien dit alles niet voldoende helpt, zijn er nog medicijnen. Het starten van een behandeling met medicijnen hangt niet alleen af van de cholesterolwaarden, maar wordt ook bepaald door de aanwezigheid van andere risicofactoren: hoge bloeddruk, erfelijke aanleg, overgewicht, diabetes, leeftijd en roken.

  • Statines: deze medicijnen remmen de aanmaak van cholesterol door de lever. Best 's avonds innemen omdat de cholesterolpiek op dat moment plaatsgrijpt. Immers het enzym dat uitslaat voor de cholesterolsynthese is het meest werkzaam tijdens de nachtelijke uren. Deze medicijnen, nog steeds eerstelijntherapie, kunnen soms bijwerkingen als spierkrampen geven. Een supplementaire inname van coŽnzyme Q10 100mg kan helpen. Tegelijkertijd wordt hierdoor de hartspier versterkt!
  • Galzuurbindende harsen: voorgeschreven bij erfelijke hypercholesterolemie, meestal in combinatie met statines. Galzuur uit de galblaas en lever afkomstig is rijk aan cholesterol. De harsen binden de galzuren en voorkomen dat cholesterol opnieuw uit de darmen wordt opgenomen en zo aan het bloed afgegeven worden.
  • Fibraten: gaan door activatie van bepaalde enzymen hoofdzakelijk de triglyceriden en in mindere mate de LDL cholesterol verlagen.
  • EssentiŽle vetzuren: omega 3 vetzuren gaan hoofdzakelijk het verhoogd gehalte aan triglyceriden verlagen en op die manier een tweede myocard infarct voorkomen.